De Haven-processen


Joep van den Nieuwenhuizen en Willem Scholten bij Hanneke Groenteman

Geplaatst 1 feb. 2013 00:12 door Sebastiaan van Wijk   [ 14 apr. 2013 14:50 bijgewerkt ]

De Haven-processen

De omstreden legal opinions in het Havenschandaal, die dienden tot vaststelling van bevoegdheden aan individuele bestuurders om bankgaranties te verstrekken, (waarvoor Jacob Cornegoor, partner bij Spigt Litigations, voor het gerechtshof in Den Haag moet verschijnen) hebben verscheidene investeringsbanken in deze zaak destijds ter harte genomen, zo blijkt uit aangevoerde documenten uit het vooronderzoek van het OM. Het kantoor (voorheen Spigthoff advocaten) dat deze opinions opstelde had zowel de wederpartij, als ook belanghebbenden als cliënt. Alleen Staal Bankiers sloeg deze litigieuze adviezen in de wind. Waar de meeste banken hun beste mensen zetten op het toetsen van complexe producten en hoe ze te verkopen, zette Staal zijn mensen aan de achterdeur en controleerde recommandaties van commerciële juristen.

Tweede zittingsdag

Commerzbank, maar ook Rabobank en Barclays hebben op basis van dergelijke documenten vertrouwd op de bevoegdheid van bestuurders om zelfstandig garanties af te geven en leningen verstrekt (een kleine 107 miljoen) aan bedrijven van onder meer Joep van de Nieuwenhuizen. Dit blijkt uit een dikke stapel bewijsstukken die deze donderdag ter zitting zijn aangehaald in de inmiddels derde zittingsdag van dit proces in tweede instantie.

Onder de stoffige documenten uit het strafdossier (na acht jaar worden ze zelfs op de harde schijf stoffig) dook een brief op die al meer dan een decennium geleden verstuurd was door Staal Bankiers, naar aanleiding van een legal opinion en een ‘certificate’ ten behoeve van een lening aan SS Rotterdam bv (destijds een project van Joep van de Nieuwenhuizen en Willem Scholten) van zo’n twaalf miljoen gulden.

Staal Bankiers kende als enige geen waarde toe aan een opinion die afkomstig was van de huisadvocaat van de aanvrager, die bovendien klakkeloos was gebaseerd op het aangehechte ‘certificate‘ dat door dezelfde opstellers was ondertekend.

Circulariteit

Het certificate dat bij een opinion hoort, vertegenwoordigt het standpunt van de bestuurder die de garantie geeft in een dergelijke transactie (in casu Willem Scholten). Zonder dit document heeft de legal opinion geen waarde en andersom, zo stelde de verdachte samengevat.  “Is zoiets dan eigenlijk geen circulariteit?” vroeg een lid van het hof zich af, “…en moet de juistheid van het certificate dan niet nader juridisch onderzocht worden?”  Cornegoor antwoordde op de vraag welk van de twee documenten nu het ander bevestigt; “De opinie vertrouwt op de inhoud van het certificate.” Een aantal vragen en documenten verder, vervolgt hij; “Slechts als Scholten het certificate niet zou willen ondertekenen, is er pas aanleiding tot nader juridisch onderzoek.” In de oren van juristen een logische fout.

Artikel 25 onder L

In eerdere opinions (er zijn vier versies van in het Havenschandaal) kwam in de eerste aanleg (vrijspraak) al naar voren dat in het document voorbij was gegaan aan artikel 25 onder L van de statuten van het Rotterdams Havenbedrijf. Dit artikel stelt dat als het Havenbedrijf grote financiële verplichtingen aangaat, de toestemming van de Raad van Commissarissen is vereist. “Merkwaardig genoeg wordt er in tegenstelling tot letter L uitvoerig uitgeweid over artikel 25 onder B, onder C en zelfs E, die totaal irrelevant zijn in dit verband, dus u heeft er blijkbaar serieus naar gekeken.”

Bovendien blijft het bij de laatste versies van genoemde documenten nog steeds volstrekt onduidelijk wie de verschillende opdrachten tot het opstellen van de legal opinions heeft gegeven, en zelfs met welk oogmerk. Op deze vragen antwoordde Cornegoor dat er bij opinies en garanties helemaal geen sprake is van een cliënt, en dat hij daar ook geen belang bij had. Wat het oogmerk was van de opdrachtgever speelde geen rol. “Het was druk in die periode, met de Aandelenlease-affaire en de Barclays-transactie.” De opinie van 23 februari 2004 werd nog na middernacht verstuurd. Dat was een zondagnacht.

Gewetensconflict

De Advocaat Generaal pakt uit in haar Hoger Beroep. De eerste getuige die zij heeft opgeroepen voor verhoor is Joep van de Nieuwenhuizen, ten behoeve van wie Willem Scholten als CEO van het Havenbedrijf een decennium geleden garanties verstrekte na een misgelopen claim op de ‘duikboottechnologie’ van RDM. De Staat verhinderde een deal met Taiwan.

Joep oogt opgewekt, en is in zijn eeuwige glimlach misschien eenzaam, maar nog niet verloren. De voorzitster van deze kamer (raadsheer) lijkt in haar uitspraak en voorkomen sterk op Hanneke Groenteman. Ze stelt hem op dezelfde wijze direct gerust en wil graag de diepere betekenis van zijn standpunt weten. Er volgt een heel praatprogramma over dingen als de verhoren bij de rechter-commissaris en dergelijke.

Omdat ze last van griep heeft, wordt Hanneke een beetje langdradig. Zelf is Joep verdachte in een aanverwante straf-zaak die begin april zal starten, dus kan hij zich met succes beroepen op het verschoningsrecht conform 219 Sv.

De volgende getuige liet even op zich wachten, en is Willem Scholten zelf. Ook Willem is verdachte in zijn eigen straf-zaak. Hij wil wel verklaring afleggen aan dit hof, maar alleen nadat alle getuigenverhoren in zijn eigen zaak zijn afgenomen, en alleen in zijn eigen proces. Bovendien heeft de bank nog nergens verklaard af te zullen zien van civiele procedures. Willem is niet gek. Hij is zelf ook jurist. Ook verschoningsrecht 219 Sv.

Paraplu

De Advocate-Generaal verzoekt het hof de zaak nog drie maanden aan te houden, tot tenminste na de afronding van het vooronderzoek in de zaak Nieuwenhuijzen. Die verklaringen kan zij goed gebruiken nu beide getuigen besluiten te zwijgen. Ze krijgt het niet gemakkelijk, want Jacob Cornegoor wil best antwoord geven op haar vragen, maar zij mag hem niet in conflict brengen met zijn zwijgplicht en geweten ten aanzien van de cliënten. Zowel processueel, als beroepsmatig. En dat wordt lastig, want zowel Joep als Willem zijn met diverse vennootschappen juridisch jarenlang bijgestaan door Cornegoor. Dat resulteert dus in zwijgrecht hier, en zwijgplicht daar. En in een constellatie als deze heeft zoiets een paraplu-werking, zo stellen de advocaten van Cornegoor. Nog eens aanhouden voor drie maanden, en dan is er nog het recht op berechting binnen redelijke termijn.

De verdediging leek nu en dan stekelig, maar desondanks deed Jacob Cornegoor zijn uiterste best om zowel de Advocaat-Generaal als het Hof inzage te geven in de keuken van een business-advocaat. Een druk restaurant waar de slager zij eigen vlees keurt.

Of de getroffen banken in geval van een veroordeling nog een civiele procedure zullen starten om verhaal te kunnen halen, is maar de vraag. In welke mate is het deficit hun zelf toe te rekenen? Het is inmiddels algemene kennis dat banken zeer  graag geld verkopen, en daarbij zelfs kredietnemers tot valsheid in geschrifte bewegen om protocollen te forceren. Niet alleen de omstreden huurcontracten van Eurocommerce geven hier blijk van, maar ook recente jurisprudentie zoals de uitspraak in BY4476

De eerste zittingsdag voor het proces Van Nieuwenhuizen staat voorlopig gepland voor vier april.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s